TGRH

Użytkownik niezalogowany

Cytat dnia
Dyktatura to pa?stwo, w ktrym wszyscy boj? si? jednego, a jeden wszystkich.
anonim



Oznakowanie pojazdw Ludowego Wojska Polskiego (1943-1945)

Oznakowanie pojazdw LWP w latach 1943-1945


God?o Pa?stwowe:

Od momentu wprowadzenia w roku 1943 „nowego” wzoru Or?a Bia?ego b?d?cego od tej pory znakiem rozpoznawczym Wojska Polskiego powsta?ego w ZSRR rozpocz?to prac? nad wdra?aniem jego wizerunku do sprz?tu wojskowego - niestety warunki formowania nowego „organizmu” nie pozwoli?y na zaj?cie si? z odpowiednim stopniem zaanga?owania oraz determinacji kwesti? znakowania pojazdw oraz sprz?tu god?em pa?stwowym.
Przez co nie wypracowano i nie usankcjonowano ?adnymi przepisami ostatecznego wzoru tego? god?a, jaki mia?by wyst?powa? na pancerzach odrodzonego Wojska Polskiego.
Takie zaniechanie skutkowa?o p?niej r?nym jego wygl?dem zdecydowanie r?ni?cym si? od pierwowzoru ( za ktry s?u?y? orze? wz.1943 tzw.„Kurica”) co oczywi?cie podyktowane by?o w prostej linii umiej?tno?ciami osoby nanosz?cej w malunek na pojazd ( pocz?tkowo nie u?ywano szablonw!) lub po prostu jego brakiem.
Przyk?ady braku jakichkolwiek malowa? mo?emy obserwowa? na zdj?ciach z przysi?gi 1 Dywizji Piechoty z?o?onej jeszcze w obozie Sieleckim.
Gdzie prezentowany jest liczny park maszynowy formacji jednak?e nieoznaczony jakimkolwiek god?em!
Inaczej sprawa ma si? w Bie?oomucie - gdzie podczas szkole? 1 Pu?ku Czo?gw jeszcze w lipcu 1943 roku na pancerzach szkolnych T-34, T-70 oraz samochodach pancernych BA-64 widnia?y ju? symbole przynale?no?ci pa?stwowej.
Sam orze? pierwotnie by? malowany r?cznie i dopiero po jakim? czasie rozpocz?to wykorzystywa? szablony do jego nanoszenia, cho? nie by?y one jak ju? wspomnia?em w ?aden sposb jednolite! Wielko?? or?a wynosi?a zazwyczaj 200-400 milimetrw i prawie zawsze by? malowany jako pe?na sylwetka a nie jako zaznaczony lin? zarys, cho? podobne sytuacj? si? zdarza?y.
Orze? w wi?kszo?ci malowany by? na podstawowym kolorze pokrywaj?cym czo?g i tylko czasem decydowano si? na naniesienie jego wizerunku na innym podk?adzie np. jak mia?o to miejsce w 4 Pu?ku czo?gw ci??kich IS-2 gdzie orze? malowany by? na tle czerwonego rombu obwiedzionego bia?? obwdk?.
Symbol or?a malowany by? najcz??ciej na bokach wie? czo?gw a tylko sporadycznie malowano go w innych miejscach takich jak b?otnik (SU-76 ze sk?adu 4 dywizjonu artylerii samobie?nej 4 D.P.), bok kad?uba, czy te? przednia os?ona pancerna armaty (czo?gi T-70 ze sk?adu 1 B.P.).
God?o zazwyczaj poprzedza?o oznaczenia taktyczne pojazdu, cho? jak zwykle i tu by?y odst?pstwa od tej regu?y - np. w 2 Pu?ku czo?gw czo?gi T-34/76 mia?y malowane najpierw numery taktyczne a dopiero w drugiej kolejno?ci malowano or?a.
Warto rwnie? zwrci? uwag? na problematyk? „podwjnej” numeracji wozw bojowych, ktra to zdarza?a si? w czasie trwania wojny - aby dora?nie uporz?dkowa? powsta?? sytuacj? zdecydowano si? na „modyfikacj?” wzoru or?a maluj?c go w nast?puj?cy sposb:
- W 2 oraz 4 Brygadzie Pancernej orze? malowany by? wewn?trz bia?ego okr?gu gdzie w 2 Brygadzie i 2 Batalionie Motocyklowym symbol or?a malowany by? przed numerem taktycznym a w 4 Brygadzie za numerem taktycznym
- W 3 Brygadzie wewn?trz podwjnego bia?ego okr?gu, ale namalowany za numerem taktycznym
- 16 Brygadzie Pancernej or?a malowano wewn?trz przerywanego bia?ego okr?gu powy?ej numeru taktycznego.
- 28 Pu?ku Artylerii Samobie?nej II AWP symbol or?a malowano w?a?nie wewn?trz czerwonego ko?a obwiedzionego bia?? lini?.
W zasadzie zwyczaj wprowadzania oprcz god?a pa?stwowego znakw rozpoznawczych konkretnych jednostek za pomoc? symboli geometrycznych pozosta? domen? jedynie niektrych jednostek 1 Korpusu Pancernego.

Numeracja pojazdw bojowych

Rwnie? i tutaj korzystano z sowieckich wzorcw numerowania pojazdw opieraj?c si? na standartowych kodach 2,3 czy 4 cz?onowych - nie korzystano jednak przy tym z rozwi?za? sowieckich, je?li idzie o ??czenie ze sob? numeracji, literowo-graficznej polegaj?cej na wype?nianiu poszczeglnych pl kwadratw, k?, trjk?tw itp. cyframi i literami ( ten system by? w zasadzie podstawowy w RKKA i s?u?y? do oznaczania jednostek na szczeblu batalionw, brygad i korpusw).
Numer taktyczny by? malowany bia?? farb? na boku wie?y oraz czasami by? powtarzany z ty?u wie?y tudzie? kad?uba ( na dzia?ach samobie?nych odpowiednio z boku kad?uba).
Cyfry mia?y najcz??ciej wysoko?? 300-500 milimetrw w grubo?? 50-80 milimetrw.
Pierwsza liczba a czasem nawet dwie cyfry oznacza?y jednostk?, trzecia lub w przypadku 4 rwnie? 4 cyfra oznacza?a numer wozu w pododdziale.
Pozwol? sobie pos?u?y? si? przyk?adem numeracji stosowanej w 1 Brygadzie Pancernej LWP gdzie czo?gi 1 pu?ku nosi?y oznaczenia „100_”, w drugim pu?ku „200_” Z kolei kompani? by?y oznaczone jako 210, 220, 230, 240 (wozy dowdcw kompanii 2 pu?ku czo?gw).
Wozy plutonw oznaczano kolejno i tak w pierwszej kompanii w jej sk?ad wchodzi?y czo?gi 1 plutonu z numerami 211,212,213; 2 pluton 214, 215,216, za? 3 pluton 217,218,219.
Sam system jednak nie by? ani sta?y ani doskona?y, poniewa? uzale?niony by? od zbyt wielu zmiennych czynnikw nad zapanowaniem, ktrych nikt nie stara? si? czuwa? lub zapanowa? - problem wyp?ywa? z ca?? stanowczo?ci? w momencie, kiedy np. ilo?? czo?gw by? mniejsza od regulaminowej lub te?, kiedy by?o mniej plutonw w kompaniach.
Kolejnym „Novum” by?o nadawanie numerw czo?gom przed konkretnymi operacjami (numery taktyczne pojedynczych T-34 z 1 Brygady Pancernej im. Bohaterw Westerplatte podczas walk o Gda?sk w marcu 1945 roku).
Warto rwnie? wspomnie?, i? zdarza?y si? i takie przypadki, ?e ten sam numer mog?y nosi? dwa pojazdy - dzia?o si? tak wtedy, kiedy pierwsza maszyna zosta?a zniszczona wzgl?dnie uszkodzona a na jej miejsce przybywa?a druga jako uzupe?nienie.

Oznaczenia dodatkowe:

Pod tym poj?ciem rozumiemy system oznacze? rozpoznawczo-identyfikacyjnych dla wszystkich si? zbrojnych strony sprzymierzonej a w szczeglno?ci lotnictwa.
Warto wspomnie?, ?e sowieci po raz pierwszy wykorzystali taki model oznaczania ju? w 1934 roku w czasie letnich manewrw Kijowskiego Specjalnego Okr?gu Wojskowego gdzie wykorzystano motyw bia?ych krzy?y malowanych na wie?ach czo?gw T-26 oraz BT.
Ten sam model identyfikacji spotykany by? potem w czasie ataku na Republiki Ba?tyckie.
W czasie trwania dzia?a? wojennych ze wzgl?du na problemy ze znajomo?ci? lotnikw z modelami w?asnego sprz?tu bywa?y rwnie? przypadki, i? ci z braku wiedzy ostrzeliwali z rwn? determinacj? zarwno niemieckie zagony pancerne jak i w?asne kolumny wyposa?one w najnowsze modele czo?gw T-34 czy KW...
W?a?nie w tamtym okresie wykorzystywano kilka wzorw oznacze?:
- Czerwona gwiazda wmalowana w bia?y trjk?t
- Czerwone ko?o malowane na wie?y
- Bia?y pas na wie?y czo?gu (?uk Kurski 1943)
Jak podkre?laj? autorzy pami?tnikw takie oznaczenia dosy? cz?sto zmieniano a decyzj? na ich nak?adanie podejmowano zwykle na kilka godzin przed akcj?.
Dodatkowe znaki identyfikacyjne - zrozumia?e dla wszystkich wy?ej wymienionych po raz pierwszy wprowadzono 24 kwietnia na mocy porozumienia pomi?dzy wojskami sprzymierzonych z dnia 17 marca 1945 roku ju? w ko?cowej fazie dzia?a? na terenie Niemiec.
Wszystkie wozy operuj?ce w rejonie ?aba-Berlin mia?y by? oznaczone w dodatkowe symbole w sk?ad, ktrych wchodzi?y bia?e pasy malowane wok? wie?y oraz malowane przez ca?? d?ugo?? wie?y czo?gu krzy?e.
Niestety Niemcy po pewnym czasie rwnie? w niektrych jednostkach zacz?li na?ladowa? t? taktyk?, dlatego dodatkowo od 1 maja wprowadzono rwnie? oznaczenia w postaci bia?ych trjk?tw.

Oznaczenia nieregulaminowe:

W czasie trwania dzia?a? wojennych -wiadomo regulaminy i zarz?dzenia traktowano mwi?c delikatnie dosy? „lu?no” co skutkowa?o lub te? uprawnia?o do podejmowania dzia?a?, ktre w czasie pokoju uznane by?yby za powa?ne wykroczenie przeciw s?u?bie - i tak na pojazdach zmechanizowanych wszelkiej ma?ci poczynaj?c od wagonw transportowych, poprzez czo?gi, armaty, ci?gniki artyleryjskie a na biedkach transportowych ko?cz?c pojawia?y si? w ogromnej skali r?nego rodzaju napisy o charakterze „patriotyczno-pogr?kowym” kierowanym wobec wroga i napisy fundatorw sprz?tu.
Ze znanych mo?na przytoczy? „na Berlin”, „Za Warszaw?”, „Za gruzy stolicy odp?acimy gruzami Berlina” itd., itp.
Dowdztwo nie przejawia?o woli przeciwdzia?ania takim praktykom (jako niegro?nym) w zwi?zku, z czym takie „grafitti” na pancerzach szerzy?o si? powszechnie.
Kolejnym zagadnieniem dotycz?cym „graffitti pancerza” jest uwiecznianie zas?ug i zwyci?stw na jego kad?ubie - tu rwnie? nie by?o ?adnego regulaminu i dlatego zwyczaj jak i metod? czerpano z Niemieckich rozwi?za? - zazwyczaj na lufie czo?gu lub bocznej cz??ci wie?y malowano symbole oznaczaj?ce trafienia wrogich jednostek -spotka? mo?na czerwone, bia?e paski okalaj?ce luf?, lub krzy?yki malowane w?a?nie na bocznej cz??ci wie?y.

Opracowa? i zestawi?: Tomasz Paprocki

Opracowano na podstawie:

1. J. Magnuski „Wozy Bojowe LWP 1943-1983” Wyd. MON Warszawa 1985.
2. R. Michulec, M. Zientarzewski „T-34 Mityczna Bro? Tom II” Wyd. Armagedon Gdynia. 2003.
3. Janusz Ledwoch „Front Wschodni 1941-1945 Malowanie i Oznakowanie” Wyd. Militaria Warszawa 1995.
4. W. Kulikow „ Przeciwdzia?anie rozpoznaniu” Wyd. IRT Moskwa 1970.

papox


Stowarzyszenie Trójmiejska Grupa Rekonstrukcji Historycznych
KRS nr 0000183597 - Statut stowarzyszenia

© Wszelkie prawa zastrzeżone. Każdorazowe użycie do celów komercyjnych zamieszczonych na niniejszej stronie materiałów
(tekstów, zdjęć, rysunków, itp.) oraz ich publikowanie w innych miejscach wymaga zgody autorów.

..:: http://www.tgrh.org   :::   e-mail: tgrh [at] tgrh.org   :::    ©   2003 - 2015   plenkiewicz  ::..
Osuszanie po zalaniu, osuszanie budynków