TGRH

Użytkownik niezalogowany

Cytat dnia
Dobry komplement to nie ten, ktry s?odki, lecz ten, ktry prawdziwy
Lewandowska Ewa



Maskowanie sprz?tu bojowego w RKKA oraz LWP

Maskowanie sprz?tu bojowego w RKKA oraz LWP


Sprz?t artyleryjski:

Praktycznie ju? od ko?ca 1944 roku wszystkie armaty i haubice schodz?ce z ta?m fabryk w Zwi?zku Sowieckim przed wys?aniem na front by?y malowane w kolory ochronne - jest to o tyle ciekawe, i? z r?nych wzgl?dw nie czyniono tego wobec czo?gw i innych pojazdw.
Malowanie (wzr) w du?ym stopniu zale?a? od inwencji wykonuj?cego go robotnika, ale jednak przy zachowaniu regulaminowego schematu, ktry nakazywa? pokrycie powierzchni 50% barw? ciemnoszarozielon? „ 4BO”, 25% ciemnobr?zow? „6K” oraz 25% szaropiaskow? „7K”.
W zwi?zku z t? stosukowo du?? dowolno?ci? w nak?adaniu wzoru spotykano najprzer?niejsze warianty maskowania- rwnie? warto zwrci? uwag? na jeszcze jeden aspekt maskowania sprz?tu - wiele wspomnie? ?o?nierzy ?wiadczy o tym, ?e tu? po trafieniu „nowego” sprz?tu do jednostek liniowych czasami dokonywano zmian w malowaniu dostosowuj?c barwy do warunkw lokalnych, co zmienia?o jego pierwotne „umaszczenie” - oczywi?cie jednak nie by? to zwyczaj rozpowszechniony na du?? skal? - bowiem generalnie nie zawracano sobie tym g?owy na pierwszej linii.
Rwnie? na licznych fotografiach zachowa? si? zwyczaj wykorzystywania do dora?nego maskowania sprz?tu technicznego oraz artyleryjskiego zdobycznych p?acht namiotowych tzw. „Celt”, ktre po pospinaniu ze sob? i wykonaniu odpowiednich otworw na przyrz?dy celownicze bardzo dobrze spe?nia?y swe „nowe” funkcje.

Sprz?t pancerny:

Zanim przejd? do omawiania okresu wojennego chcia?bym zwrci? uwag? na kwesti? dotycz?c? daty powstania „kamufla?u” dla RKKA - poniewa? Armia Czerwona wypracowa?a pewien model trjbarwnego „kamufla?u” przeznaczonego w?a?nie dla pojazdw zmechanizowanych ju? w latach 1938-1941 - i tutaj faktycznie obserwuj?c dokumentacj? fotograficzn? z tego okresu (w??cznie z atakiem na II RP 17 wrze?nia 1939) mo?na zauwa?y?, i? wyst?powa? on w zdecydowanie wi?kszym stopniu ni? kiedykolwiek p?niej - Co prawda by?y to czasu „pokoju”, kiedy ca?a gospodarka ZSRR szykowa?a si? do wojny, ale w niezwykle komfortowych warunkach -co zdecydowanie sprzyja?o wszystkim dzia?aniom maj?cym na celu tak modernizacj? jak i wprowadzanie nowych pomys?w (kamufla?u) w ?ycie.
Jednak z czasem, kiedy warunki geopolityczne by?y coraz trudniejsze nie przywi?zywano ju? nale?ytej uwagi do zagadnienia maskowania - a wraz z wycofywaniem z linii starszych czo?gw i samochodw pancernych ten wzr malowania praktycznie zanik?.
Zasadniczo sam proces produkcyjny T-34 obejmowa? rwnie? w fazie ko?cowej pomalowanie czo?gu na kolor ochronny - tutaj rwnie? stosowano farby wymienione ju? powy?ej. Jednak?e warto zwrci? uwag? na problematyk? barwy farb stosowanych przecie? w ogromnych ilo?ciach jak i produkowanych przez kilka zak?adw rozrzuconych na terenie ca?ego ZSRR - jak podaj?, bowiem Robert Michulec w swym monumentalnym opracowaniu o T-34 farby produkowano w zak?adach „w Stalingradzie oraz co najmniej w dwch miejscach na Uralu” co w znacz?cy sposb uniemo?liwia?o lub utrudnia?o utrzymanie jednego odcienia produkowanych farb - dlatego nale?y przyj?? jako dogmat, ?e czo?gi T-34 by?y faktycznie malowane kolorem ochronnym w odcieniu ciemno-zielono-oliwkowego aczkolwiek na polu walki spotykano ju? ca?? gam? barw i odcieni czo?gw przyby?ych z r?nych fabryk i w r?nym czasie- ktrych powinowactwo do pierwotnego koloru zosta?o w r?nym procencie zachowane - lecz nigdy w 100%.
Warto rwnie? wspomnie? za Robertem Michulcem, ?e zdarza?y si? przypadki, i? na kamufla? podstawowy nak?adano plamy maskuj?ce jedno-, lub dwubarwne - w tym celu stosowano nast?puj?ce farby: 6K oraz 7K - gdzie pierwsza by?a ciemnobr?zowa a druga jasnobr?zowa (ciemnopiaskowa).
Farby by?y szeroko rozpowszechnione przez ca?y okres walk - jednak ich nanoszenie na pojazdy by?o stosunkowo wr?cz incydentalne. Cho? nale?y rwnie? wspomnie? o ich zastosowaniu i to na skal? masow? - tutaj przyk?adem mo?e by? 5 Armia Pancerna Gwardii z okresu walk na ?uku Kurskim lub te? czo?gi II Frontu Bia?oruskiego z roku 1944 gdzie maskowanie by?o POWSZECHNE!
Rwnie? w magazynach naszego LWP pod koniec 1944 znajdowa?y si? zapasy tej?e farby, ale z zachowanej dokumentacji fotograficznej jak i ze wspomnie? by?ych „pancerniakw” wynika stwierdzenie, i? ich nie wykorzystywano w czasie ani wiosny ani jesieni!
Przyczyn powy?szego stanu nale?y poszukiwa? w dwch miejscach - po pierwsze w du?ym stopniu inicjatywa wykorzystania kamufla?u nale?a?a do dowdcw jednostki - a ci zazwyczaj nie przyk?adali nale?ytej uwagi do maskowania pojazdw (z braku czasu?, ch?ci?, wiedzy?).
Po drugie do przygotowania- rozcie?czenia farby przed na?o?eniem wykorzystywano materia?y p?dne a z tymi wiadomo - na tak rozci?gni?tym froncie bywa?o r?nie - a dokonanie wyboru pomi?dzy stoj?cymi ( z braku paliwa) ale zamaskowanymi czo?gami a niezamaskowanymi, ale nacieraj?cymi pojazdami nie by?o przecie? trudne - dlatego tam gdzie z dostawami paliwa by?o krucho trudno odnale?? jak?kolwiek dokumentacj? fotograficzn? zawieraj?c? „zamaskowany” czo?g - a tam gdzie na magazynach paliwo by?o dost?pne nie by?o problemu z na?o?eniem plam.
Pojazd malowano najcz??ciej w kamufla?e dwubarwne - a zatem nak?adano na kolor „ochronny” „4BO” wcze?niej wspomniane kolory - „6K” albo „7K” - wwczas t?o powinno stanowi? 75% powierzchni pojazdu. W przypadku jednak, kiedy zdecydowano si? pomalowa? pojazd w kamufla? 3-barwny na kolor podstawowy ( ktry stanowi? ju? tylko 50% powierzchni) nak?adano plamy - ktrych notabene ani wzoru ani uk?adu nigdy nie okre?lano konsekwencj?, czego by?o malowanie wed?ug uznania - przez co napotka? mo?na na pomalowane wozy bojowe w pasy lub plamy r?nego uk?adu.
Troszk? inaczej ma si? sprawa maskowania pojazdw zim? - tutaj mimo wszystko wykazywano wi?ksz? frasobliwo?? ni? poprzednio - cho? nie zawsze.
Po pierwsze na prze?omie 1941-1942 opracowano i wdro?ono do u?ytku wzr kamufla?u zimowego (np. czo?gi wyje?d?aj?ce z Zak?adw Kijowskich w Leningradzie by?y nimi pokryte).
Wzr kamufla?u to du?e bia?e pasy poprzedzielane i uzupe?nione siatk? zielonej farby „4BO” W celu zamaskowania pojazdu zim? u?ywano farby -bielid?a typu „B” w sk?ad, ktrej wchodzi?y: gips 50%, kreda 43%, klej 5%, wapno 2%, - wszystko mia?o konsystencj? sta?? i przetrzymywane by?o b?d? w workach lub te? w puszkach.
Przygotowanie jej do nanoszenia nie nastr?cza?o zbytnich problemw - bowiem nale?a?o do wiadra wype?nionego w po?owie gor?c? woda wsypa? w specyfik i miesza? - „specyfik” nak?adano szczotk?. Najlepsze efekty uzyskiwano nak?adaj?c bielid?o za pierwszym razem (ale grub? warstw?) na oczyszczony uprzednio pancerz.
Niestety metoda, cho? prosta i skuteczna mia?a i swoje wady - maskowanie zimowe stosunkowo szybko si? brudzi?o oraz ?ciera?o ods?aniaj?c swj pierwotny zielony kolor! Ponadto stosowano rwnie? standardow? farb? - analogiczn? jak w przypadku farby „6K i 7K” a tak?e farb? klejow? - aczkolwiek znawcy tematu podkre?laj?, i? wyst?powa?y bardzo rzadko.
Bywa?y rwnie? przypadki (w okresie bitwy o Moskw?) i? u?ywano zwyk?ego wapna.
Wzr kamufla?u zimowego rwnie? nale?a? od inwencji i pomys?owo?ci robi?cego - dlatego st?d tak r?norodne swoiste „style” mo?emy podziwia? na zachowanych fotografiach - od bardzo gruntownie pokrytych zimowym kamufla?em wozw gdzie kryto nawet pokrywy w?azw poprzez „modele” gdzie zamaskowana by? tylko wie?a czo?gu a? po wozy gdzie nak?adano tylko geometrycznie u?o?one pasy.
Na zako?czenie chcia?bym jeszcze ustosunkowa? si? do kwestii niemalowania pojazdw wogle - i aby zobrazowa? problem jak najdobitniej pozwol? sobie przytoczy? cytat z opracowania Janusza Ledwocha, ktry pisze: „(…) Taka sytuacja (niemalowania czo?gw) zdarza?a si? w przypadku pojazdw wysy?anych na front z ewakuowanych fabryk, kiedy maszyny jeszcze produkowa?y, a farby i p?dzle ju? p?dzi?y za Ural. (…)”

Z podobn? sytuacj? mamy do czynienia w czasie walk o Stalingrad, kiedy do jednostek kierowano czo?gi ze Stalingradzkiej Fabryki Traktorw umiejscowionej notabene w samym centrum walk! Ale jak wspomnia?em powy?ej podobne przypadki mia?y charakter miejscowy.

Opracowa? i zestawi?:

Tomasz Paprocki

Opracowano na podstawie:
1. J. Magnuski „Wozy Bojowe LWP 1943-1983” Wyd. MON Warszawa 1985.
2. R. Michulec, M. Zientarzewski „T-34 Mityczna Bro? Tom II” Wyd. Armagedon Gdynia. 2003.
3. Janusz Ledwoch „Front Wschodni 1941-1945 Malowanie i Oznakowanie” Wyd. Militaria Warszawa 1995.
4. W. Kulikow „ Przeciwdzia?anie rozpoznaniu” Wyd. IRT Moskwa 1970.

papox


Stowarzyszenie Trójmiejska Grupa Rekonstrukcji Historycznych
KRS nr 0000183597 - Statut stowarzyszenia

© Wszelkie prawa zastrzeżone. Każdorazowe użycie do celów komercyjnych zamieszczonych na niniejszej stronie materiałów
(tekstów, zdjęć, rysunków, itp.) oraz ich publikowanie w innych miejscach wymaga zgody autorów.

..:: http://www.tgrh.org   :::   e-mail: tgrh [at] tgrh.org   :::    ©   2003 - 2015   plenkiewicz  ::..
Osuszanie po zalaniu, osuszanie budynków