TGRH

Użytkownik niezalogowany

Cytat dnia
Wojna jest s?dem krlw; zwyci?stwa s? jej wyrokami
Antoine Rivarol



Mundur Wojsk Ludowego Komisariatu Spraw Wewn?trznych (NKWD) wz.1943

W czasie, gdy decydowa?y si? losy pierwszego w ?wiecie pa?stwa komunistycznego, gdy na gruzach Stalingradu trwa?y zaci?te walki, a prawie 1/3 "republiki 100 narodw" broczy?a krwi? znosz?c jarzmo hitlerowskiej okupacji mog?oby si? wydawa?, ?e nie ma nic wa?niejszego ni? prowadzenie walki za wszelka cen? oraz ?e produkcja uzbrojenia i amunicji ma priorytet, ktry jest nie do podwa?enia. a wszystko inne schodzi na plan dalszy- Tak, tak mog?oby si? wydawa? gdyby?my nie mieli do czynienia w?a?nie z krajem gdzie logika jest mira?em a dialektyka marksistowska panuj?c? ide? (czy tylko sloganem?)

Tak te? z niemo?liwym do opanowania zdziwieniem Niemcy i ca?y "kapitalistyczny" ?wiat przyj?? informacj? -o dekrecie Rady Najwy?szej z dnia 6. I. 1943 roku o wprowadzeniu dla ca?ego stanu osobowego RKKA nowych dystynkcji w formie pagonw, a w dniu 15. I. 1943 nowych wzorw umundurowania!
NKWD zosta?o obj?te tymi przepisami w dniu 9. II. 1943.
Oficjalna informacja w tym zakresie g?osi?a: "...Wzory nowego umundurowania i nowych dystynkcji zosta?y przedstawione do akceptacji Przewodnicz?cemu Rady Komisarzy Ludowych, I.W. Stalinowi i uzyska?y jego aprobat?..."
Oczywi?cie b??dem by?oby my?le?, i? ten misterny plan przemundurowania armii w trakcie najci??szych walk powsta? nagle - ot? nie- by wyja?ni? ca?? histori? musimy powrci? do Rozkazu NKO nr. 308 z 19 IX 1941 roku, kiedy to dla podniesienia ducha ?o?nierzy ustanowiono tytu? "Gwardia" dla wyr?nienia najbitniejszych dywizji Armii Czerwonej. Jakby tego by?o ma?o ten sam rozkaz zobowi?zywa? Szefa Zaopatrzenia Armii Czerwonej do opracowania i przedstawienia do dnia 30. IX. 1941 projektu munduru dla nowo utytu?owanych jednostek i zwi?zkw taktycznych walcz?cej armii. Pomimo ogromu spraw zwi?zanych z zaopatrzeniem armii w pistolety, amunicj? i czo?gi nale?a?o wykona? i to zadanie, ktre w efekcie przypad?o Szefowi Zaopatrzenia Armii Czerwonej genera?owi Chrulewowi.
Gen. Chrulew dopiero po up?ywie roku od powy?szej wzmianki w publikatorach czyli 4.I.1943 przedstawi? najwy?szemu decydentowi wynik swoich prac - obejmuj?cych tak?e pozosta?? cz??? Armii Czerwonej. Stalin obejrzawszy propozycj? Chrulewa o?wiadczy?:
"No, dobrze, niech b?dzie! ale przemundurowa? Armi? w dwa tygodnie!" o dziwo genera? s?ysz?c te s?owa nie dosta? ani zawa?u ani wylewu - pomimo ?e czu? ju? zapewne na swojej potylicy zimna luf? pistoletu...

Okres przemundurowania przeci?gn?? si? o ponad p? roku (pomijam zwyczaj donaszania mundurw wz.35 przez ?o?nierzy nawet w ko?cowym okresie wojny - tym bardziej, je?li by?y to tzw. "SU" - czyli sorty u?ywane przeznaczane dla niektrych oddzia?w 2 linii lub karnych jednostek) jednak nie wiemy nic na temat nieprzyjemno?ci, jakie mia?yby spotka? Chrulewa za takie op?nienie a o zarzut sabota?u nie by?o trudno!

Trzy dni p?niej organ prasowy Armii Czerwonej, "Krasnaja Zwiedza" z 7.I.1943 opublikowa? tekst, w ktrym zarwno pro?ci ?o?nierze jak i bonzowie z amarantowymi wypustkami mogli przeczyta? ku swemu zaskoczeniu: "... Pagony by?y tradycyjna ozdob? armii rosyjskiej. My, spadkobiercy rosyjskiej s?awy ?o?nierskiej, przejmujemy z arsena?u naszych ojcw i dziadw wszystko to, co najlepsze, to, co sprzyja?o pobudzeniu ?o?nierskiego ducha i umocnieniu dyscypliny. wprowadzenie pagonw raz jeszcze potwierdza pe?na chwa?y kontynuacj? ?o?nierskich tradycji, ktre s? tak cenne dla wojska mi?uj?cego sw? Ojczyzn? i ceni?cego ojczyst? histori?. Pagony to nie tylko dodatek do munduru. To znak ?o?nierskiej godno?ci i ?o?nierskiego honoru ... "
Tak te? nie wychodz?c zapewne ze zdziwienia od tego dnia polityka "in?ynierw ludzkich dusz"- dotychczasowych pogromcw "z?otopagonnej bandy carskich obszarnikw" musia?a ulec zwrotowi o ca?e 180 stopni - od dzi? pagony by?y na wskro? rewolucyjne i jako takie w pe?ni po??dane - a ca?a dotychczasowa propaganda traktuj?ca o klasowo?ci i nierwno?ci wynikaj?cych z u?ywania pagonw musia?a najpewniej znikn?? z umys?w ludzkich.
A wi?c w styczniu i lutym 1943 roku pojawiaj? si? na nowo wzorowane na carskich pagony i mundury a wraz z nimi ca?y szatafa? okre?le? - w tym najwa?niejsze - OFICER ARMII CZERWONEJ i OFICER NKWD!

Rozkazem normuj?cym i wprowadzaj?cym powy?sze zmiany by? rozkaz numer 126 "O wprowadzeniu nowych dystynkcji i o zmianach w umundurowaniu organw i wojsk NKWD" podpisany w dniu 18.II.1943 roku przez narkoma spraw wewn?trznych ?.P. Beri?. Powy?szy rozkaz dotyczy? zasadniczo wszystkich s?u?b i formacji zbrojnych podlegaj?cych NKWD

Nowe przepisy ustali?y 3 podstawowe rodzaje umundurowania dla ca?o?ci wojsk NKWD:

  • mundur polowy
  • mundur s?u?bowy
  • mundur galowy Dziel?c je jednak na letnie oraz zimowe.


    Szeregowi i podoficerowie wojsk NKWD:


    Mundur polowy
    Letni:
    FURA?ERKA drelichowa koloru khaki, wykonana z szewiotu z gwiazd? pokryta farb? maskuj?c? -zielon?, ponadto fura?erka by?a jak w poprzednim modelu przystosowana do noszenia pod Che?mem. BLUZA: drelichowa koloru khaki z ko?nierzem -stjk? w pocz?tkowych wersjach bez kieszeni napier?nych, w odr?nieniu od munduru RKKA na r?kawach na wysoko?ci ?okci brak naszytych rombw ochronnych, mankiety szerokie zapinane na 2 guziki koloru jw. bluza zapinana w sumie na 5 guzikw w tym dwa na ko?nierzu, pagony mocowane przy pomocy z jednej strony listw? przyszyt? do munduru a z drugiej - od szyi za pomoc? dwch obszytych na mundurze dziurek.
    SZARAWARY: drelichowe koloru khaki z naszytymi w wielu wersjach ochraniaczami na kolana w kszta?cie pi?ciok?ta ze szpicem na grnej stronie. U?ywano ich w po??czeniu z owijaczami do trzewikw lub butami ze sztucznej skry (kierz) a nawet juchtowymi.

    Mundur zimowy:
    CZAPKA uszanka wz.1940 Wykonana ze sztucznego futra koloru szarego lub bia?ego (bardzo rzadka - zazwyczaj w oddzia?ach stacjonuj?cych na dalekim wschodzie lub p?nocy)
    SZYNEL z sukna koloru oglnowojskowego (szarobr?zowego) zapinany na haftki lub KO?UCH KURTKA i SZARAWARY watowane, przystosowane do noszenia z trzewikami lub walonkami.

    Mundur s?u?bowy Letni
    FURA?ERKA j.w. lub zamiennie czapka barwna dodatkowo szynel rwnie? jak w opisie wy?ej. Bluza we?niana koloru oglnowojskowego.
    Szarawary we?niane koloru oglnowojskowego.

    Mundur Galowy
    Czapka barwna mundurowa
    Kurtka mundurowa dwurz?dowa w kolorze oglnowojskowym z barwnymi patkami (dla podoficerw barwne wypustki)
    Bryczesy z sukna w kolorze oglnowojskowym (szeregowi bez wypustek!)

    Modernizacj?



    W pocz?tkowej wersji bluzy przeznaczone dla szeregowych pozbawione by?y kieszeni napier?nych - jednak?e wskutek do?wiadcze? frontowych ju?. po 4-7 miesi?cach rozpocz?to w masowej formie zaopatrywa? nowo szyte bluzy w kieszenie jak w przypadku mundurw oficerskich. Ciekawostk? jest fakt wszywania ochraniaczy na ?okciach - bowiem na wielu publikacjach fotograficznych z lat 43-45 spotykani s? ?o?nierze posiadaj?cy bluzy wz.43 zaopatrzone w?a?nie w/w na?okietniki a du?a ich cz??? z kolei ich w ogle nie posiada- pytanie pozostaje otwarte czy by? to wymys? i innowacja ktrego? z zak?adw szyj?cych na potrzeby wojska czy te? jakie? inne czynniki mia?y w tym wzgl?dzie co? do powiedzenia?


    Materia? i kolorystyka mundurw polowych wojsk NKWD


    Materia? przeznaczony dla szeregowych i podoficerw by? jak ?atwo mo?na si? domy?li? o wiele gorszy gatunkowo zarwno pod wzgl?dem wytrzyma?o?ci jak i trwa?o?ci u?ytych barwnikw, wskutek czego na bardzo wielu zdj?ciach mundury zdaj? si? mie? kolor raczej ??to-bia?y ni? zielono-br?zowy, czyli oglnowojskowy kolor oznaczony w sowieckiej nomenklaturze jako "Z" (Zaszczytnyj - czyli ochronny).
    Zasadniczo u?ywano bawe?ny jako drelichu gdzie uk?ad materia?u by? g?adki lub w tzw. Jode?k? zdarza?o si? jednak, ?e u?ywano materia?u przeznaczonego na peleryny p/deszczowe, cho? by?y to jak si? wydaj? przypadki odosobnione i dotyczy?y raczej wojsk RKKA ni? NKWD.
    Poza wszystkim interesuj?cy jest fakt nie u?ywania w przemy?le wojennym zdobycznych materia?w niemieckich zarwno maskuj?cych jak i sukiennych - jest to o tyle interesuj?ce, ?e odzwierciedla stan wczesnego przemys?u lekkiego - w?kiennictwa, ktry pomimo pracy na najwy?szych obrotach od pierwszego dnia wojny nie dawa?o oznak wyczerpania czy brakw materia?owych, ktre zmusza?yby s?u?by kwatermistrzowskie Armii Czerwonej do korzystania z pozyskiwanych przecie? w ogromnych ilo?ciach sk?adw materia?owo-mundurowych wojsk hitlerowskich.


    Regulamin mundurowy a ?ycie frontowe


    Nale?y podkre?li? fakt doskona?ego wyekwipowania i wyposa?enia wojsk NKWD i to w sposb analogiczny do stanw wyposa?enia oddzia?w pierwszorzutowych Armii Czerwonej - ktre pomimo powszechnie panuj?cym stereotypom by?y doskonale obute i zaopatrzone w przeciwie?stwie do formacji drugorzutowych, odwodowych czy karnych - jednak?e pomimo takiego stanu rzeczy nie rzadkie by?y przypadki naci?gania lub wr?cz ?amania przepisw regulaminu mundurowego zarwno przez ?o?nierzy jak i oficerw w jednostkach operuj?cych w strefie frontowej (jednostki operacyjne NKWD) - np. poprzez noszenie uszanki wz.40 do gimnastiorki, fura?erki do szynela lub tie?gorie?ki, a sztandarowym wr?cz przyk?adem by? zwyczaj noszenia do munduru polowego barwnej czapki resortowej. Zwyczaj ten by? bardzo szeroko rozpropagowany- od morza p?nocnego a? po morze czarne -czego potwierdzeniem s? bardzo liczne fotografi? z epoki - Zwyczaj ten nie wynika? w ?adnym stopniu z funkcjonalno?ci a ju? najmniej z podstawowych zasad prowadzenia walki- by?, bowiem doskonale odcinaj?cym si? od brudnego krajobrazu (nawet najbardziej kosmicznych zniszcze?) punktem orientacyjnym i celem dla strzelcw wyborowych przeciwnika - ale rwnie? z tego samego wzgl?du by? podwjnie widoczny przez "swoich" ?o?nierzy, ktrzy mieli mie? wra?enie, ?e gdzie by nie byli i czego nie robili to zawsze s? pod okiem "funkcjonariuszy bezpiecze?stwa" i ktrzy to funkcjonariusze, je?li nie na polu walki to po zako?czeniu dzia?a? bojowych rozlicz? ich za wszystkie b??dy , niedopatrzenia i brak woli do walki - co w bardzo wielu przypadkach przynosi?o doskona?e rezultaty - " w sumie wi?ksze szans? s?, ?e prze?yjesz natarcie na pozycj? wroga ni? odwrt w kierunku swych stanowisk na ktrych stoj? wycelowane w twoje plecy karabiny maszynowe z ju? zaryglowanymi w komorach nabojami..."
    Rwnie? zdarza?o si?, ?e potrzeba chwili decydowa?a o aktualnym kszta?cie jednostek NKWD- czasem wymagano by dla lepszego zamaskowania prowadzonych "Dzia?a? czekistowsko-wywiadowczych" przemundurowywano ca?y stan osobowy w mundury Armii Czerwonej - jak?e prosta a skuteczna metoda prawda? (notabene tak zabezpieczano "wolne i demokratyczne" wybory w Polsce w 1947 roku!)


    Zwyczaj korzystania ze zdobycznych sprz?tw w bardzo ma?ym stopniu dotyczy? jednostek NKWD i wynika? najpewniej z zada? jakie przed nimi stawiano - biegunowo innych od zada? Armii Czerwonej i je?li wyst?powa? to zazwyczaj odnosi? si? do korzystania raczej z broni przeciwnika (min. MP-40, STg-44, G-43 itd..) ni? mundurw - tylko incydentalnie spotykano ubranych w kangurki maskuj?ce WH lub SS ?o?nierzy.
  • damian


    Stowarzyszenie Trójmiejska Grupa Rekonstrukcji Historycznych
    KRS nr 0000183597 - Statut stowarzyszenia

    © Wszelkie prawa zastrzeżone. Każdorazowe użycie do celów komercyjnych zamieszczonych na niniejszej stronie materiałów
    (tekstów, zdjęć, rysunków, itp.) oraz ich publikowanie w innych miejscach wymaga zgody autorów.

    ..:: http://www.tgrh.org   :::   e-mail: tgrh [at] tgrh.org   :::    ©   2003 - 2015   plenkiewicz  ::..
    Osuszanie po zalaniu, osuszanie budynków